پیر بته مثال (2421) :
ماشِه که کَلِه بوردِه ، بامِشی شِه حسابِ کِننِه .
معنی
ماشه که به اجاق رفت ، گربه حساب خودش رو می‌بره .
کنایه از
این ضرب المثل بیشتر به فردی اشاره میکنه که در گرفتن چیزی یا سودی ، قانع نیست و فراتر از حد معمول خواسته داره و طمعکار هستش  .وقتی می بینه طرف مقابل در صدد این هست که اونو تنبیه کنه یا اونو به سزای عملش برسونه و باهاش برخورد کنهکوتاه میآد و ادامه نمیده.
توضیجات بیشتر
( توضیح : اون زمانی که گربه طمع کرده و ببینه ماشه رفته تویِ اجاق ،حساب کار دستش میاد !یا فرار میکنه ،یا دست از خطاش بر میداره و ادامه نمیده .)
نویسنده : مظاهر برزگر
پیر بته مثال (2422) :
چَل کَتِه آمِل. دوک کَتِه ساری. چتی خوانی کار رِه راسته بیاری
معنی
چرخ ریسندگی در آمل است و دوکِ آن در ساری. چگونه میخواهی چیزی بِبافی ؟
کنایه از
کنایه از فراهم نبودن امکانات است
پیر بته مثال (2423) :
آَسمون سقف اِلا بَهیئه. ته پیدا بَهی
معنی
سَقف آسمان باز شد. و تو پیدا شدی
کنایه از
انسان از خود راضی است
توضیجات بیشتر
کسی که خیلی از خودش تعریف و تمجید میکند
پیر بته مثال (2424) :
✅. مه کَر رِه  بَشندیئه
معنی
👈خَرمن  مِرا پائین ریخت
کنایه از
🔆 پشت سَر من غیبت کرد
پیر بته مثال (2425) :
✅ ته چو دِر بَهیئه؟
معنی
👈 چوبت دیر شد ؟
کنایه از
🔆 تَنت میخارِه ؟. پُر رو شدی ؟
پیر بته مثال (2426) :
✅ شِه شِلوارِه نَتوندِه بالا بَکِشه
معنی
👈 شَلوارش را نمیتواند  بالا بِکشد
کنایه از
🔆 بی عرضه است
پیر بته مثال (2427) :
✅ تَندیِر دَکِتمِه
معنی
👈 در تنور افتادم
کنایه از
🔆 در مشکلات گرفتار شدم
پیر بته مثال (2428) :
✅   خِجیر. اِزال نَشونه
معنی
👈 خوب شخم نمیزند
کنایه از
🔆 کارش خوب نیست
پیر بته مثال (2429) :
✅ شِ سامونِ سَر دَمِج ( هامِج)
معنی
👈روی مرز خودت راه برو
کنایه از
🔆 سرت تو لاکِ خودت باشه
پیر بته مثال (2430) :
✅مِه سَر بَچِرسسه
معنی
👈روی سَرمن چرا کرد
کنایه از
🔆  از من استفاده کرد
پیر بته مثال (2431) :
✅   شِه زِنای دَس پَت ره بَخِرده
معنی
👈 دستپخت زنش را خورد
کنایه از
🔆ِ  بسیار بیجا  کرد
پیر بته مثال (2432) :
✅بَبِر دَوِه دَرون شونه
معنی
👈بَبر هم بیرون باشد روی  ایوان میرود
کنایه از
🔆خیلی شجاع است
پیر بته مثال (2433) :
✅کِل دِمه شالِ
معنی
شغال ِ دُم بریدِه است
کنایه از
🔆 قیافه ی خوبی ندارد
پیر بته مثال (2434) :
گوگزا پِرنه، پِشتی چَنگِم پِرنه.
کنایه از
مصداق آدم هایی ست که در جامعه کارهای نامتعارفی انجام می دهند هر خطایی از آنان سر می زند ولی به هیچ وجه بازخواست نمی شوند در حالی که اگر همین خطا از آدم بی کس کار سر بزند به شدت مجازات خواهد شد.اینجاست که این زبانزد را به کار می برند و می گویند :این گوساله اگر می پرد به پشتوانه ی چنگم می پرد، یعنی پشتیبان دارد سرش به جای محکمی بند است. و شور بختانه تر اینکهحلوا رِ حکیم خِرنه و کتک رِ یتیم ➖حلوا را حکیم می خورد و کتک را یتیم
توضیجات بیشتر
برگردان برخی از واژه‌ها :گوگزا = گوسالهچَنگِم = میخ چوبیگوساله اگر می پرد (پَرش می کند) به پشتوانه ی چَنگِم است.چَنگِم یا چنگوم میخ چوبی که به زمین می کوبند.دامداران در جایی که درخت یا کُنده ای نباشد اگر بخواهند سر دام، گاو گوسفند یا اسب را به جایی ببندند، میخ چوبی به زمین می کوبند؛ طنابی به گردن چهارپا به چَنگَم می بندند تا حیوان گم نشود و در دسترس باشد اگر طناب بلند باشد و حیوان قدرت مانور بیشتری داشته باشد و در مقیاس وسیع تری بتواند چَرا کند این کار ( اِرِگ زدن ) می نامند. گاها اگر چنگم شُل باشد با یکی دو پرش گوساله از جا کَنده می شود ولی اگر چنگم محکم کوبیده باشند گوساله هر چه بپرد چنگم کَنده نمی شود، و گوساله با خیال راحت می تواند به هنگام سر مستی پرش کند و هیچ مشکلی پیش نیاید هم صاحب از پرش او راضی و خرسند باشد و هم خود به راحتی بتواند هیجانات اش را نشان دهد.
نویسنده : حجت مقیمی مقدم
پیر بته مثال (2435) :
پخی وره ره موندنه
معنی
شبیه بره بی حالی است که همیشه سرفه میکند و با فاصله به دنبال گوسفندان میرود
کنایه از
کسی که همیشه بیمار هست مدام به دنبال دارو و درمان هست
نویسنده : مهربانو مینا محمودی سفید کوهی
پیر بته مثال (2436) :
✅دار کَتین هَسه
معنی
🔆کُندِه ی خشکیدِه دِرخت
کنایه از
🌺 کنایه به کسی که هیچ احساسی ندارد
پیر بته مثال (2437) :
✅فِلونی بالِ سَر خِسِه
معنی
🔆فلانی کسی است که روی دست کس دیگری میخوابد
کنایه از
🌺 کنایه به کسی که در زندگی از حمایت دیگران برخوردار است
پیر بته مثال (2438) :
✅ فِلونی شیش اَنگوسّه
معنی
🔆 فلانی شش تا اَنگشت دارد
کنایه از
🌺کنایه به کسی که حیله گَر است
پیر بته مثال (2439) :
✅دِشمن تَنِ جِموئه
معنی
🔆 دشمن لباس تن توست
کنایه از
🌺 کنایهِ دشمن آدم از بستگان و نزدیکان آدم است.
پیر بته مثال (2440) :
✅ گو دَکتهِ پمبه جارِه
معنی
🔆مزرعه پنبه ای است که گاو به درون آن رفت
کنایه از
🌺کنایه از جایی که بی در و پیکر است جایی که هَرج و مَرج است