پیر بته مثال (2261) :
نِمِک اَتا اَنگوسِه
معنی
نمک یک انگشت است
کنایه از
کنایه به آدم نمک نشناس است که حرمت اون نون و نمکی را که خوردی داشته باش
پیر بته مثال (2262) :
آدِم ونه نِمِک منظور بوئه
کنایه از
کنایه به آدم نمک نشناس است که حرمت اون نون و نمکی را که خوردی داشته باش
پیر بته مثال (2263) :
دِروزَنِ کَم حافِظه کَفِنه
معنی
آدم دروغگو‌ اصولا کم حافظه میشود
کنایه از
افراد دروعگوئی که نمیدانند دفعه قبل و در جائی دیگر همین مطلب را جور دیگری بیان کرد
پیر بته مثال (2264) :
بَتِه اَرِه دَکِته تَلِه
معنی
گفت بله در دام افتاد
کنایه از
کنایه به افرادی است که نه گفتن بلد نیستند
توضیجات بیشتر
گاهی اوقات اگر یک کاری را انجام دهیم وظیفه میشود و همیشه باید ان را انجام دهیم در همچین مواقعی میگویند یک نه بگو خیال خودت را راحت کن.
پیر بته مثال (2265) :
اَرِه دَردِ سَرِ نا تا کَلِک سَرِ
کنایه از
کنایه به افرادی است که نه گفتن بلد نیستند
پیر بته مثال (2266) :
دَه مِن نون ونه بَخِری تا وه ره حالی هاکِنی
معنی
باید ده من نان خورد تا او را متوجه اش کنی
کنایه از
کنایه از کسی که هر چه به او بگوئی متوجه نمیشود باید زمان زیادی صرف کرد و انرژی زیادی مصرف کرد تا او را متوجه قضیه کنید
پیر بته مثال (2267) :
تا پَرِه اَسبِ رَجِ دِله یِ او رِه خِردِه
معنی
تا دو روز پیش آب جای پای اسب را میخورد
کنایه از
افرادی که گذشته ی خودشان را فراموش کردند
پیر بته مثال (2268) :
اِسا که غَرق بَهیمی ده مِتِر کِلّاک بییِه
معنی
حالا که دیگه ما غرق شدیم ده متر موج بیاید
کنایه از
یاس و نا امیدی است
توضیجات بیشتر
دیگر هیچ چیزی برای ما مهم نیست برای ما همه چیز تمام شده است
پیر بته مثال (2269) :
غریبه دلسوز بوِّه، غمخوار نَوونه.
معنی
غریبه ممکن است دلش بسوزد، اما غمخوار تو نمی شود.
کنایه از
اگه هر چه قدر آشنا و اقوام بدی کنند ولی در مواقع سختی و درماندگی غمخوار تو هستند ولی غریبه فقط برای لحظه دلش می سوزد و فراموشت خواهد کرد.
پیر بته مثال (2270) :
کِرکی رِه که من وه رِه او آ جو دِمبه همسایه سِره مِرغنه کِنده وِنه دِوا کاردِ
معنی
مرغی را که من آب و دون میدهم ولی خانه ی همسایه تخم میگذارد حق او چاقو است
کنایه از
کنایه به آدم نمک نَشناس است
توضیجات بیشتر
کسی که رشد و نمو را مدیون تو هست ولی برای دیگران مفید است
پیر بته مثال (2271) :
کار نَکِرد مِز خوانی؟
معنی
هنوز کاری انجام ندادی مُزد میخواهی؟
کنایه از
افراد پُر رو و وقیح و گستاخ است
توضیجات بیشتر
کسی که طلبکارانه سخن میگوید
پیر بته مثال (2272) :
دار از نازکی شکینه و آدم از کلِفتی
معنی
درخت از باریک بودن ونازکی می شکند وانسان هم از کلفتی می شکند
کنایه از
کنایه از غرور (وچاق شدن از مال ومنال ) ویا پست ومقام که باعث افتادگی او میشود
نویسنده : دبیر نبی مفید
پیر بته مثال (2273) :
نا شِه خِرنه نا کَس دِنه گَند ایارنه به سَگ دِنه
معنی
نه خودش میخورد نه به کَسی دَهد .گندیده اش کند به سگ دَهد
کنایه از
آدم خَسیس است.
پیر بته مثال (2274) :
مِمون بَخِره که بَوِّه مه آبرو شه خِرمه که بَوّه دیم رَنگا رو
معنی
میخواهد مهمان بخورد که آبروی من حفظ شود .خودم میخورم که چهره شادابی داشته باشم
کنایه از
کنایه از فقر و نداری و بی چیزی است و اینکه از خودم مهمتر و واجب تر کسی نیست
برابر پارسی
شمعی که به خانه رواست به مسجد حرام است.
پیر بته مثال (2275) :
لامیزِه وَر میس دَنیئه هرچی خوانه گِنه
معنی
گونه ( لُپی ) که مُشت به گوشه اش نَخوردِه هرچی دِلش میخواهد میگوید
کنایه از
کسی که هیچ ترس و واهمه ای از هیچ کسی و هیچ چیزی ندارد
پیر بته مثال (2276) :
شالِ واری ورِگ دِمّال دَره
معنی
مانند شغالی هست که پُشتِ سَر گرگ حرکت میکند
کنایه از
افراد فرصت طلب است
توضیجات بیشتر
به اصطلاح میگویند طرف مُردِه خور است
پیر بته مثال (2277) :
هَنتا شالِ جور شَکِر لَله جونه !
معنی
مانند شغالی است که نیشِکر بِجَوَد
کنایه از
کسی که تند و با عجله غذا بخورد
توضیجات بیشتر
یا کسی که یواشَکی و دُزدَکی غذا بخورد
پیر بته مثال (2278) :
مِرّیر که مِزدِ جا بَکِتِه شاهنومه خون بونه
معنی
مزدگیر که از مرد گرفتن محروم شود شاهنامه خوان میشود
کنایه از
کنایه به کسی که خیلی زود موضع اش را تغییر می دهد، کسی که دو رو است
پیر بته مثال (2279) :
تِه اَی دَنگِ اون سَر رِه بلند هایتی ؟
معنی
تو باز ان سمت دَنگ ۱ را بلند کردی
کنایه از
کنایه از اینکه مجدداً سَر موضوع که موجب کینه شده است را باز کردی .؟سَر دُمَل را گشودی .
واژگان :
دَنگ -->
وسیله ای است برای کوبیدن و آرد کردن
پیر بته مثال (2280) :
دائی بَکوشتِه وِرزا ات پِریک نِدا خِرزا
معنی
دائی یک گاو نر بزرگ را کشت حتیّ یک ذَرِه از گوشت آن را به خواهر زاده اش نداده است
کنایه از
حق کشی است
توضیجات بیشتر
گاهی اوقات در تقسیم ارث دائی همه دارائی ها را سهم خودش میکند و به خواهر و خواهر زاده ها هیچ چیزی نمیدهد