پیر بته مثال (2401) :
فلونی معلوم نییه طبل زنِ یزید یا شیپورچی امام حسینِ
معنی
طبل زن لشکر یزید هست یا شیپورچی لشکر امام حسین؟
کنایه از
آدم دو رو و منافق . کسی که حقه باز و نان به نرخ روز خور است.
پیر بته مثال (2402) :
اگه مِرده مِه مِردوئه، دومبه چه کله ساختوئه.
معنی
اگه مُرده، مُرده من است، می دانم چه کله سوخته است.
کنایه از
آشنای بد خود را خوب می شناسم.
برابر پارسی
شیشه از سنگ است و از وی بیش دارد احتراز.
پیر بته مثال (2403) :
ضرر مال بخره، جان نَخِره.
معنی
ضرر به مال بخورد به جان نه.
کنایه از
آدم جانش سلامت باشد زندگی را دوباره می توان ساخت و بهتر است ضرر مالی باشد تا جانی.
پیر بته مثال (2404) :
دِم به کولمعمولا دِتا جوون وِسسه این اصطلاح رِه بکار وَرنه. اتتا تِشک و جندکا اتتا هم نر سگحیوانات که از خار نژاد و سالم و مست باشن معمولا دِم رِه شِه کول سَر اِلننه.اَتتا پیر بته مثال دره گِنه فلانی دِم رِه شِه کول سَر بیشته، دئیه شیه.کنایه از اینه که به مرادش نرسید و داشت می رفت.
نویسنده : علی رمضانی پاجی
پیر بته مثال (2405) :
مِه کِرک اوِ سَر مِرغِنِه کِننِه
معنی
مرغ من روی آب تخم می گذارد.
کنایه از
کنایه از این است که از بدشانسی من مرغ من بر روی آب تخم می گذارد و تخم میرد زیر آب و نصیب من نمی شود.
توضیجات بیشتر
این ضرب المثل را افراد بدشانس برای بیان شدت بدشانسی شان به کار می برند.
پیر بته مثال (2406) :
تِه اَگِه چَکالِ آغوز هَسّی ، مِن وَلِ تِک چاقو هَسِّمه
معنی
اگر تو گردویی هستی که مغزش به سختی بیرون می آید، من چاقوی سر کج هستم.
کنایه از
: تو هر چقدر باهوش و توانمند باشی، من از تو زرنگتر و توانا ترم.
پیر بته مثال (2407) :
لیسِک هم گِنِه :مِن جُزِ شاخدارا هَسسِمِه
معنی
حلزون هم می گوید من جزو شاخداران هستم
کنایه از
این مَثل در مقابل فردی به کار می رود که ادعای خود بزرگ بینی دارد و در کاری که توان و علمش را ندارد دخالت می کند.
پیر بته مثال (2408) :
خرِ خرمن دوسّی،پهِنِ ( کِفتِه ) دَسِِّ سر بئیر
معنی
اگر الاغ را در خرمن بستی باید پهن شو با دست بگیری
کنایه از
اگر افراد نادان را در کارهایت شریک کردی .مشکلات و خرابکاری هایش را هم باید بپذیری
نویسنده : مهربانو محمودی از هزار جِریب شرق مازندران
پیر بته مثال (2409) :
سَگ پا سوخته واری دو گیرنه
معنی
مانندِ سگی که پاهایش سوخته است. می دود
کنایه از
کنایه به کسی که ولگرد است. کسی که از صبح تا شب در خیابان ها پرسه میزند
پیر بته مثال (2410) :
اما شومبی عاروس دیدن،عاروس شونه چیلکا چیدن
معنی
ما برای دیدن عروس میرویم اما عروس بدنبال جمع آوری خرده هیزم میرود
کنایه از
کنایه از عدم ملاقات. است
توضیجات بیشتر
موفق به دیدار طرف نمیشویم . سعادت با ما یار نیستوقتی به دیدن کسی بروند و آن شخص بدون توجه به کسانی که به دیدنش آمده اند، دنبال کار خود برود این مثل را می زنند
نویسنده : مهربانو محمودی از هزار جِریب شرق مازندران
پیر بته مثال (2411) :
هر جا چکه شواشِ،مه سر لنگر لواشِ
معنی
هرِ وقت که زمان خوشحالی و بزن بکوب باشه کارهای زیادی روی سرم ریخته و گرفتار مشکلات هستم
کنایه از
کارهای عَقب مانده است
نویسنده : مهربانو محمودی از هزار جِریب شرق مازندران
پیر بته مثال (2412) :
✅فَقیر مَرگ دَر. نشونه. اِربابِ گَند
معنی
🌺مرگ فقیر بیرون انتشار پیدا نمیکنید و بی آ بزوئی های ارباب
کنایه از
🔆کنایه از مهم نبودن موضوع است
پیر بته مثال (2413) :
✅بامشی ره هم اِزال وندنه
معنی
🌺به گربه هم گاوآهن می بندد
کنایه از
🔆کنایه به کسی که از همه چیز سوءاستفاده میکند
پیر بته مثال (2414) :
✅مال اتا شوی جا . آدِم اتا توی جا شونه
معنی
🌺مال و اموال در یک شب. و انسان با یک تَب. از بین میرود
کنایه از
🔆کنایه از این که دنیا بی وفاست به هیچ چیز دِل نبند
پیر بته مثال (2415) :
✅دِ سَر بوئه. پِسر. بوئه
معنی
🌺دوتا سَر داشته باشد. اما پِسر باشد
کنایه از
🔆کنایه از اینکه در قدیم پسر داشتن را بیشتر. می پسندیدند
پیر بته مثال (2416) :
✅ گتِ جا دِله بوردِه
کنایه از
🔆 کنایه از اینکه جای خوبی وصلت کرد ( از خانه بزرگان دختر گرفته)
نویسنده : ✍ غلامحسین باقِری الاشتی ۱۴۰۵/۳/۲۶
پیر بته مثال (2417) :
گو کِنده ،گوک کَشِنه
معنی
گاو خطا میکند،گوساله تاوان میدهد
کنایه از
یعنی تاوان کارهای بدِ پدر و مادر را فرزند میدهد]]
پیر بته مثال (2418) :
دوندون بِن لیم اشکم سر نکنده
معنی
غذای مانده لای دندون شکم را سیر نمی کند
کنایه از
کنایه به افراد خسیس هست که روی چیزهای خرد وریز هم حساب باز میکنند
نویسنده : خانم محمودی سفید کوهی
پیر بته مثال (2419) :
بخوردن جه سر نوونهبلشتن جه سر وونه ؟
معنی
از خوردن سیر نمیشودمیخواهی از لیس زدن سیر شود ؟
کنایه از
اشاره به آدم پر توقع وحریص استکه چیزای بزرگقانع اش نمیکند حالا مگر چیزهای ناچیز وکوچک قانع اش میکند؟
نویسنده : مهربانو مینا محمودی سفید کوهی
پیر بته مثال (2420) :
گوی لامیزه سِوا، گوگ لامیزه سِوا
معنی
گلو ودهان گاو جدا از گوساله است
کنایه از
هر کسی مسئول گفتار وکردار خویش
نویسنده : مهربانو مینا محمودی سفید کوهی