پیر بته مثال (2061) :
نا کِشِنه نا مِردال کِندِه
معنی
نه میکشد و نه مردار میکند
کنایه از
سر دوراهی قرار دادن دیگران استکنایه اول : به کسی داره که قدرت تصمیم گیری نداره و با این کارش باعث بلاتکلیفی خودش و دیگران میشه.کِنایه دوم: در مورد کسی به کار می‌ره که از روی عمد دیگران را در برزخ تردید قرار میده تا بتونه آنها را گیج و سردرگم کنه تا به اهدافش برسه.
توضیجات بیشتر
تکلیف دیگران را مشخص نکرده و آن‌ها را دو دل می‌گذارد.
پیر بته مثال (2062) :
شالِ بَئو بَئو جا دِریویِ او کَم نَوونه
معنی
با زوزِه های شغال از آب دریا کاسته نمیشود
کنایه از
یاوه گوئی های بعضی از افراد است
پیر بته مثال (2063) :
بِنه بَخِردِ آدِم دار رِه پَلِی دِنهبِنه بَخِردِ آ دِم دار رِه وِجِنه
معنی
شخصی زمین خورده درخت را از جا می کَند.
کنایه از
کسی که وقتی همه چیزش را از دست داده دیگر ترسی ندارد برای از دست دادن پس در نتیجه با تمام توانش آخرین تلاش خودش راِهم انجام می دهد
پیر بته مثال (2064) :
آدِم دِشمن سِفرِهِ سَر نیشته
معنی
دشمن آ دَم سَر سفره آدم نشسته است
کنایه از
دشمن از خودی است که به آدم خیلی نزدیک است
پیر بته مثال (2065) :
فِلانی عَزا خنه ی بامِشی هَسّه
معنی
فِلانی گربه مراسم خانه ی است که صلحبخانه عَزادار است
کنایه از
کسی است که در همه مجالس و محافل حضور داردکنایه از افراد نَحس نیز می باشد
پیر بته مثال (2066) :
شه وِسّه خِدا بیامِرزی بِشتِه
معنی
برای خودش آمرزش خریداری کرد
کنایه از
افراد نیکو کار است
پیر بته مثال (2067) :
مِرغُنه نَکرد مِچِر ره بَخرده
معنی
تخم مرغ نذاشته تخم مرغی که زیرش بودِ را خورده
کنایه از
بی عرضگی هس
واژگان :
مچر -->
تخمی هست کدبانوی خانه یک عدد تخم را در جایی که مرغ تخم می گذاشت قرار می داد برای اینکه مرغ جائی که تخم گداشته راِفراموش نکند.
پیر بته مثال (2068) :
ماه کِه با اِما هَسّه اِسّارِه رِه کورمِه؟
معنی
وقتی که ماه با ما هَست سِتاره را میخواهم چیکار؟
کنایه از
پشتیبان بزرگ و اصلی است
توضیجات بیشتر
وقتی اصل را دارم به فَرع نیازی نیست ، اَصل خداست.
برابر پارسی
با خدا باش و پادشاهی کنبی خدا باش هر چه خواهی کن
پیر بته مثال (2069) :
اَتّا رِه لَمِه نَکِش اَتّا رِه دَمِه نَکِش
معنی
یِکی را با نَمد نَپوشان یِکی را با دَم و بازدَم ( ها کردن با نَفَس) گرم نَکن
کنایه از
بین دو نفر تبعیض قائل نَشو
برابر پارسی
مَکن تبعیض جانا در میانهکه عمل فِساد است در زَمانه
پیر بته مثال (2070) :
نا شیر شِکار شونه نا پَلنگ دار شونه
معنی
نه شیر به شِکار میرود نه پلنگ بالای درخت میرود
کنایه از
بی حوصلگی است
توضیجات بیشتر
کسی یا کسانی که حوصله هیچ چیزی را ندارند
پیر بته مثال (2071) :
فِلونی او یِ جا راغون گیرنه
معنی
فِلانی از آب کره میگیرد
کنایه از
افراد خسیس است
پیر بته مثال (2072) :
آقا نِوائی دارنه وه چه قِوائی دارنهدَس کَشِنه قِوا ره ندیئه شِه بِوا ره
معنی
آقا تازه به دارائی و ثروت رسید به به عجب قَبائی دارد.چنان به قَبای خود دست میکشد که انگار پدر خود رِا ندیده است !
کنایه از
زمانی که افراد تازه به دوران رسیده صاحب مال و شوکت و مقام میشوند گذشته خویش را فراموش میکنند این مَثِل ره بکار میبرند
توضیجات بیشتر
افراد تازه به ذوران رسیده و خودباخته است.
پیر بته مثال (2073) :
سیئو مَمیج شیرین تِره وِنه قِیمت گِرون تِره
معنی
کِشمش سیاه هم شیرین تره هم گِرونتر
کنایه از
افرادی که رنگ پوستشان سبزه و سیاه چِهِره است
پیر بته مثال (2074) :
وَچه آغوز هَسه نَوِه آعوز چِکِّه
معنی
فرزند گِردو است و نوه مغز گِردو
کنایه از
نوه نزد پدر بزرگ و مادر بزرگ از جایگاه خاصی برخوردار است.نوه خیلی شیرین است.
پیر بته مثال (2075) :
این سَگ تا سِواره رِه جِر نیارِه لوئه کِنده
معنی
این سگ تا سواره را پیاده نکنید همچنان واق واق میکند
کنایه از
افراد پُر رو و گستاخ ودریده است.
پیر بته مثال (2076) :
وصیت مَرگ نیارنِه
معنی
وصّیَت مرگ نمی آوَرد
کنایه از
سفارش کردن هیچ ضرری ندارد
پیر بته مثال (2077) :
مگه مه گَپ تَلی دارنه ؟
معنی
مَگر سخنان من تیغ دارد ‌؟
کنایه از
چرا از سخنان من دِلخور و ناراحت میشود !
پیر بته مثال (2078) :
رَفِق بَییتِن خله راحِت هَسه اَما رَفقه داشتن خله سخته
معنی
دوست گِرفتن بسیار آسان است اما نگه داشتن و حفظ کردن دوست بسیار بسیار سخت است
کنایه از
وَفا داری است
پیر بته مثال (2079) :
شه جیفِ سَنگ رِه بَشِن
معنی
سنگ های داخل جیب خودت را دور بریز
کنایه از
کینه و دشمنی را از خودت دور کن
پیر بته مثال (2080) :
اِسا دیگه شه خر ره پِل جِه یور بَوِردی ؟
معنی
حالا دیگه الاغ خودت را از پل عبور دادی ؟
کنایه از
مشکلات تو تمام شده ؟ دیگه به من نیازی نداری ؟