پیر بته مثال (2001) :
اگه لله چی بوشی افتو لیله جه هم لله زندی.
معنی
اگر نی نواز باشی با لوله آفتابه هم نی می نوازی.
کنایه از
اگر در کارت چیره دست باشی با کمترین امکانات کار را انجام می دهی.
نویسنده : دبیر فتح الله نوری(هولاری)
پیر بته مثال (2002) :
با هنر، گُل به سر ؛ بی هنر، تیل به سر
معنی
باهنر گُل به سر دارد و بی هنر، گِل به سر دارد
کنایه از
در ارزش هنرمندی، مذمت و نکوهش بی هنری بکار میرود
پیر بته مثال (2003) :
رَمِه دِله رِه ورگ دَکِته وای به حالِ چَکی
معنی
وقتی توی گله ای گرگ افتاد وای به حال گوسفندان اندک من
واژگان :
چکی -->
در واقع گاو یا گوسفندانی هستند که کم هستند و برای این گوسفندان به تنهایی چوپان یا گالش نمگیرند و در گله های بزرگ در کنار دیگر گوسفندان نگهداری و مراقبت میکنند چون تعداد گوسفندان چکی کم هستند احتمال از بین رفتن شان زیاد است،
پیر بته مثال (2004) :
بورده اتا کِل مِرغنه هاکنه اون اتا کِل هم بِشکسِّه
معنی
رفت یک دانه تخم مرغ بگذارد آن یک دانه هم شِکست
کنایه از
عَدَمِ موفقیت در کارها
پیر بته مثال (2005) :
اتا عَلی خَوِر باتی اتا عِمِر خَوِر هم بئویاعَلی وَری بَهوتی وَلی وَری هم بَئو
معنی
یکی از علی گفتی یکی هم از عُمَر بِگواز علی گفتی از وَلی هم بِگو
کنایه از
قضاوت عادِلاته است
توضیجات بیشتر
منظور این هستش حتی شخصی بهترین و بی عیب ترین شحص جهان همانند حضرت علی باشد و اون طرف یکی بدترین شخص جهان مثل عُمَر باشد باز حرف هر دو طرف را بشنویم البته این بیان اغراق بوده و هدف این هست که یک طرفه قضاوت نکنیم
پیر بته مثال (2006) :
بنه ی سنگ شه وسّه سنگینی دارنه
معنی
سنگ روی زمین برای خودش سنگینی دارد
کنایه از
ارزش انسان است.
توضیجات بیشتر
انسان نباید کاری کند که شخصیتش زیرِ سوالِ برود باید سنگین رنگین و متین باشد
پیر بته مثال (2007) :
هَلی دار تتی ره عَیدِ روز شه دَس گیرِننه
معنی
شکوفه ی درخت گوجه سبز ( آلوچه ) را در روز عید (هنگام تحویل سال نو) به دست میگیرند
کنایه از
این است که انجام هر کاری زمان خاص خودش را دارد
توضیجات بیشتر
هر عملی به وقت خودش باید انجام شود
پیر بته مثال (2008) :
گومِش و اَنگیر گِلام ؟
معنی
گاومیش و بَرگ مو
کنایه از
ناچیز بودن کافی نبودن است
پیر بته مثال (2009) :
خِرنِه اَمه پِلا رِه تَب زّنِّه گیرنه امه کِلا رِه
معنی
برنج ما را میخورد کُلاه ما را می فاپَد
کنایه از
افراد نَمک نشناس و ناسپاس هست
پیر بته مثال (2010) :
سَگِ گوش رِه اگه بَورینی گیرا تِر بُونِه
معنی
گوش سگ را اگر بِیرّی گیراتَر میشود
کنایه از
نتیجه یِ عکس گرفتن از تنبیه است
پیر بته مثال (2011) :
صَرایِ آهو هَسه
معنی
آهوی صَحراست
کنایه از
کم پیدا بودن و نایاب بودن است
پیر بته مثال (2012) :
نا ته اون خِدا بیامِرزی رِه خوامبه نا ته او لعنت هاکِردِن رِه
معنی
نه اون خدا بیامرزه و رحمتت کنه تورا میخواهم نَه اون لعن و نفرین تورا
کنایه از
حد اعتدال داشتن است ( میانه رو باشه)
پیر بته مثال (2013) :
هر چی چِپا و دو دَکِردی آش خِرنی
معنی
هر چقدر که نیم دانه(چندپا) و دوغ ریختی آش میخوری
کنایه از
مزد زحمت است
توضیجات بیشتر
هر آنچه که کاشتی دِرو خواهی کرد
پیر بته مثال (2014) :
اِتا روز مه رَمه و ته رمه یالِ سَر هِئی چه رِسِننه
معنی
بالاخره یک روزی در ارتفاعات رمه ی من و رمه ی تو به هم می رسند
کنایه از
تلافی کردن است
پیر بته مثال (2015) :
اِتا کِلا اَتّا سَر ره وَسِّه
معنی
یک کلاه برای یک سَر کافیست
کنایه از
قناعت پیشه کردن در زندگی است
پیر بته مثال (2016) :
بومه جه دَکِتِمه نوم جه که نَکِتِمه
معنی
از بام افتادم از نام که نیفتادَم
کنایه از
کنایه به این موضوع است که ممکنه من مال و ثروتم را ازدست دادِه باشم اما اعتبار و اصالت خانوادگی ام را که از دست نداده ام .
پیر بته مثال (2017) :
مردِم قرآن رِه غَلط خوندننه
معنی
مردُم قرآن را غَلط میخوانند
کنایه از
هر کسی ممکن است اشتباه کند
پیر بته مثال (2018) :
مَردِم دَپیته رِه جان خِدا پِه گیرنه
معنی
چیزی که مردم بپیجند خدا بازش میکند
کنایه از
اینکه مشکلی که مردم برای آدم درست کننده خدا خودش آن مشکل را حل میکند
پیر بته مثال (2019) :
گَنج خرابه دَره
معنی
گنج در خرابه هاست
کنایه از
افراد ساده و ژندِه پوش است که عالم هستند و در همه زمینه ها اطلاعات دارند
پیر بته مثال (2020) :
آبرو وَر آَبرِو ره خدا وَرنِه
معنی
کسی که میخواهد آبروی دیگران راِببرد خدا آبروی اورا می بَرد
کنایه از
اعتقاد به قصاص توسط خداوند بزرگ است